Hoe je deposito beschermd is: het Nederlandse depositogarantiestelsel (DGS) uitgelegd

Als je bank omvalt, ben je je spaargeld dan kwijt? Nee. Daar zit een vangnet onder: het depositogarantiestelsel. In Nederland heet dat het DGS en wordt het uitgevoerd door De Nederlandsche Bank (DNB). Elke Europese lidstaat heeft een vergelijkbaar stelsel. Deze bescherming is een van de belangrijkste redenen dat sparen tot een bepaald bedrag gewoon veilig is.

Wat het dekt

Het DGS garandeert tot 100.000 € per persoon per bank. Die grens geldt voor alle rekeningen die je bij die ene bank hebt samen — betaalrekening, spaarrekening en deposito's tellen op tot één totaal. Heb je bij bank A een spaarrekening met 60.000 € én een deposito met 50.000 €, dan is je totale saldo 110.000 € en zit je 10.000 € boven de grens. Alleen de eerste 100.000 € is dan gegarandeerd.

Bij een en/of-rekening werkt het anders: de grens geldt per rekeninghouder. Een gezamenlijke rekening met twee namen is dus tot 200.000 € gedekt. Zakelijke rekeningen van eenmanszaken vallen doorgaans onder dezelfde grens als privérekeningen — dat is een puntje om als ondernemer op te letten.

Wat er gebeurt als een bank failliet gaat

Als de rechter een Nederlandse bank in liquidatie stelt, geeft DNB het startschot voor uitkering. In theorie moet je saldo binnen zeven werkdagen op je nieuwe rekening staan. In de praktijk kan dat een paar weken duren, zeker als je bij een buitenlandse bank spaart. Belangrijk: gedurende die periode kun je niet bij je geld. Je noodfonds moet je dus niet volledig bij één bank hebben.

Rente die op het moment van faillissement nog niet was bijgeschreven, valt in principe binnen de garantie tot de datum van intrekking van de bankvergunning. Nog niet uitgekeerde rente van na die datum is meestal niet gedekt.

Europese harmonisatie

Dankzij de Europese richtlijn 2014/49/EU hebben alle EU-lidstaten een gelijkwaardig stelsel met dezelfde grens van 100.000 €. Die richtlijn schrijft ook de uitkeringstermijn en de dekking van bijzondere situaties voor. De namen verschillen per land:

• Nederland: DGS (uitgevoerd door DNB)
• Duitsland: EdB (Entschädigungseinrichtung deutscher Banken)
• Frankrijk: FGDR (Fonds de Garantie des Dépôts et de Résolution)
• Italië: FITD (Fondo Interbancario di Tutela dei Depositi)
• Luxemburg: FGDL
• Portugal: FGD
• Spanje: FGD (Fondo de Garantía de Depósitos)

Voor jou als Nederlandse spaarder betekent dit: een deposito bij een Franse of Duitse bank is even goed gegarandeerd als eentje bij een Nederlandse bank — maar de uitkering loopt via het buitenlandse stelsel als het misgaat.

Niet-EU-landen: aparte regels

Banken uit het Verenigd Koninkrijk vallen sinds Brexit onder het Britse FSCS-stelsel, dat 85.000 GBP per persoon per bank dekt. Zwitserse banken hebben een stelsel dat 100.000 CHF garandeert, maar met een collectief plafond dat in extreme scenario's kan knellen. Amerikaanse en Aziatische banken vallen buiten elk Europees stelsel — daar geldt hun eigen (of geen) nationale regeling.

Concreet advies: sparen bij niet-EU-banken kan aantrekkelijke rentes opleveren, maar reken door hoe de dekking daar precies werkt en welke valuta erbij komt kijken.

Uitzonderingen: tijdelijk hogere dekking

De EU-richtlijn kent een uitzondering voor "tijdelijk hoge saldi". Denk aan de opbrengst uit de verkoop van je woning, een letselschade-uitkering, een erfenis of een lijfrente. Voor deze specifieke bedragen geldt gedurende drie tot zes maanden na binnenkomst een verhoogde dekking, in Nederland tot 500.000 €. Je moet de herkomst wel kunnen aantonen, en de regeling geldt niet voor onbeperkte tijd.

Wat NIET onder het DGS valt

• Aandelen, obligaties en beleggingsfondsen — die vallen onder een beleggerscompensatiestelsel dat anders werkt.
• Cryptobezit, ook als het bij een gereguleerde beurs staat.
• E-money-saldi bij aanbieders die geen bankvergunning hebben (bijvoorbeeld sommige neobanken werkten historisch met een e-money-licentie in plaats van een bankvergunning — check dit altijd).
• Rekeningen op naam van rechtspersonen boven een bepaalde omvang, in specifieke gevallen.

De praktische spreiden-regel

Als je meer dan 100.000 € spaargeld hebt, is de aanpak simpel: spreid over meerdere banken zodat je saldo per bank onder de grens blijft. Bij 250.000 € betekent dat drie banken (bijvoorbeeld 90k / 90k / 70k). Belangrijk daarbij: sommige banken vallen onder dezelfde bankvergunning. Als bank X in werkelijkheid een merknaam is van bank Y, tellen de saldi bij X en Y voor het DGS als één bank. Het overzicht van welke merken onder welke vergunning vallen staat op de website van DNB.

Extra waarborgen bovenop het DGS

Het DGS is een minimumbescherming, niet een absolute maximumveiligheid. Grote systeembanken worden bovendien gemonitord door de ECB en moeten voldoen aan strenge kapitaal- en liquiditeitseisen (Basel-normen). Voor spaargeld tot de grens is het DGS ruim voldoende; voor bedragen daarboven is spreiding de eerste verdedigingslinie.

Wil je actuele of specifieke informatie over jouw situatie? De website van DNB heeft een DGS-loket met vraag-en-antwoord per casus.