Hoe je samengestelde rente op je spaargeld berekent

"Rente op rente" — Einstein zou het het achtste wereldwonder hebben genoemd. Of hij dat écht zei is discutabel, maar de wiskunde erachter is glashelder: samengestelde rente maakt lang sparen exponentieel lonender dan kort sparen. Als je begrijpt hoe het werkt, maak je betere keuzes over looptijd, herbeleggen en welk deposito je pakt.

Enkele versus samengestelde rente

Enkele rente betekent: je krijgt elk jaar rente over alleen je oorspronkelijke inleg. Zet je 10.000 € voor 5 jaar tegen 3% enkele rente, dan krijg je 5 × 300 € = 1.500 € rente. Klaar.

Samengestelde rente betekent: je krijgt elk jaar rente over je oorspronkelijke inleg plús alle rente die er al is bijgeschreven. Zet je diezelfde 10.000 € voor 5 jaar tegen 3% samengesteld, dan groeit het als volgt:

• Na jaar 1: 10.300 €
• Na jaar 2: 10.609 €
• Na jaar 3: 10.927,27 €
• Na jaar 4: 11.255,09 €
• Na jaar 5: 11.592,74 €

Verschil met enkele rente: ruim 90 € extra. Niet spectaculair op vijf jaar, maar zet dat op twintig jaar en het verschil loopt op tot honderden euro's per duizend euro inleg.

De formule

De klassieke formule is: Eindkapitaal = Inleg × (1 + r) ^ n

Daarbij is r de rente per periode (als decimaal) en n het aantal periodes. Voor jaarlijks samengestelde rente is r de jaarlijkse rente en n het aantal jaren.

Rekenvoorbeeld: 25.000 € voor 10 jaar tegen 3,5% samengesteld → 25.000 × 1,035^10 = 25.000 × 1,4106 = 35.264 €. Bijna 10.300 € rente.

De 72-regel: hoofdrekenen in seconden

Wil je snel weten hoe lang het duurt voordat je spaargeld verdubbelt bij een bepaalde rente? Deel 72 door de rente. Bij 2% duurt het ongeveer 36 jaar, bij 3% duurt het 24 jaar, bij 4% duurt het 18 jaar, bij 6% duurt het 12 jaar. Handige mentale check.

Andersom werkt hij ook: hoeveel rente heb ik nodig om in tien jaar te verdubbelen? 72 / 10 = 7,2%. Dat is voor sparen niet realistisch, maar het geeft direct aan waarom lange horizons om beleggen vragen als het doel echt vermogensopbouw is.

Hoe vaak wordt er samengesteld?

De frequentie waarmee rente wordt bijgeschreven heeft effect. Bij jaarlijks bijschrijven groeit je saldo langzamer dan bij maandelijks bijschrijven, ook al is het jaarpercentage hetzelfde. Het verschil op korte termijn is beperkt, maar merkbaar.

Praktisch: kijk in de productvoorwaarden of het gaat om jaarlijkse, halfjaarlijkse of maandelijkse bijschrijving. Bij deposito's is jaarlijks standaard; bij spaarrekeningen wisselt het. Voor de meeste consumentenproducten zit het verschil in tienden van een procent en is de bruto rente veel belangrijker dan de bijschrijvingsfrequentie.

In een spreadsheet

In Google Sheets of Excel bereken je het eindkapitaal met:

`=Inleg*(1+rente)^jaren`

Bijvoorbeeld: `=10000*(1+0,03)^5` geeft 11.592,74 €.

Voor maandelijkse bijschrijving: `=Inleg*(1+rente/12)^(jaren*12)`. Voor jaarlijkse inleg bovenop je startbedrag is de formule voor de toekomstige waarde van een annuïteit:

`=jaarlijkse_inleg*((1+rente)^jaren-1)/rente`

Combineer beide als je zowel een startbedrag hebt als elk jaar iets bijstort. Dat is de meest realistische situatie voor de meeste spaarders.

Deposito met of zonder tussentijdse bijschrijving

Sommige deposito's schrijven de rente jaarlijks bij op dezelfde depositorekening — dan groeit de basis waarover in het volgende jaar rente wordt berekend. Andere deposito's storten de rente jaarlijks door naar je tegenrekening en houden de hoofdsom gelijk. In dat tweede geval mis je rente-op-rente op de rente.

Voor korte looptijden (12 maanden) maakt dit niet uit. Voor lange looptijden (60 of 84 maanden) kan het verschil oplopen tot enkele honderden euro's op een gemiddelde inleg. Let hierop bij het vergelijken.

Bruto vs netto samengesteld

Wat je écht overhoudt is samengestelde rente ná belasting. In Nederland betekent dat: Box 3-heffing over je saldo op peildatum 1 januari, boven het heffingvrije vermogen. Voor 2026 hanteert de fiscus een forfaitair rendement van indicatief 1,44% op spaargeld, belast tegen 36%.

Voor spaargeld ver boven het heffingvrije vermogen betekent dit dat je effectieve netto rendement een stuk lager ligt dan de brutorente die de bank adverteert. Reken dus altijd met netto, zeker als je over lange termijn plant.

De grote les

Samengestelde rente beloont geduld, niet activiteit. Wie op zijn dertigste begint met sparen heeft op zijn zestigste dertig keer een rondje samengesteld rendement gemaakt; wie op zijn vijftigste begint, tien keer. Dat is het echte verschil, veel meer dan of je 2,8% of 3,1% rente pakt op één specifiek deposito. Start eerder, blijf consistent — dat zijn de twee variabelen die je écht in de hand hebt.